Barclays zaoferuje wcześniejsze zwroty za kredyty samochodowe w UK. FCA szacuje średnio 830 funtów rekompensaty

Barclays zaoferuje wcześniejsze zwroty za kredyty samochodowe w UK. FCA szacuje średnio 830 funtów rekompensaty

Barclays Partner Finance zapowiedział wcześniejsze rekompensaty dla części klientów, którzy w przeszłości korzystali z finansowania samochodów w Wielkiej Brytanii. Decyzję ogłoszono 3 listopada 2026 roku, kiedy brytyjski regulator Financial Conduct Authority (FCA) przedstawił nowe zasady dotyczące dobrowolnych wypłat odszkodowań. Sprawa jest częścią wieloletniego skandalu związanego z nieujawnianymi prowizjami przy sprzedaży kredytów samochodowych. Według FCA ogólnokrajowy program rekompensat może objąć około 12,1 mln umów, a średnia wypłata dla uprawnionego klienta została oszacowana na około 830 funtów za umowę. Nie oznacza to jednak, że każdy posiadacz samochodu kupionego na raty otrzyma pieniądze.

Najważniejsza zmiana polega na tym, że część klientów Barclays nie będzie musiała czekać na zakończenie postępowania sądowego dotyczącego całego programu rekompensat. Bank zamierza skontaktować się z wybranymi osobami, których reklamacje zostały potwierdzone jako otrzymane najpóźniej 1 października 2026 roku. Otrzymają one możliwość przyjęcia wcześniejszej oferty finansowej albo oczekiwania na dalszy rozwój sytuacji. Co istotne, przyjęcie takiej propozycji będzie oznaczać ostateczne rozliczenie określonych roszczeń dotyczących prowizji. Wyjaśniamy, kto może kwalifikować się do rekompensaty, jakie są potencjalne kwoty zwrotu i czy z brytyjskiego programu mogą skorzystać również Polacy.

Barclays zaczyna rozliczać skandal z kredytami samochodowymi

3 listopada 2026 roku Barclays Partner Finance potwierdził, że przedstawi wcześniejsze propozycje ugodowe wybranym klientom posiadającym historyczne umowy finansowania pojazdów. Chodzi o osoby, które wcześniej zgłosiły zastrzeżenia dotyczące prowizji pobieranych w związku z zawieraniem umów. Bank nie zapowiedział natychmiastowej wypłaty pieniędzy wszystkim swoim dawnym klientom. Zamiast tego zamierza indywidualnie kontaktować się z częścią osób, których sprawy zostały już zarejestrowane.

Warunkiem zakwalifikowania do tej pierwszej grupy jest potwierdzenie otrzymania reklamacji przez Barclays Partner Finance najpóźniej 1 października 2026 roku. Samo spełnienie tego terminu nie gwarantuje jednak wcześniejszej oferty. Bank zastrzegł, że propozycje otrzymają tylko niektórzy klienci, nawet jeśli zgłosili reklamację przed wskazaną datą. Pozostałe sprawy mogą zostać rozpatrzone później, zależnie od wyników postępowania sądowego i dalszych decyzji regulatora.

Barclays Partner Finance był jednym z podmiotów oferujących brytyjskim konsumentom finansowanie samochodów, między innymi za pośrednictwem sprzedawców pojazdów. Działalność ta była prowadzona przez Clydesdale Financial Services Limited, należącą do grupy Barclays. Spółka zakończyła oferowanie nowych kredytów samochodowych w 2019 roku, ale historyczne umowy nadal mogą rodzić odpowiedzialność finansową. To właśnie sposób wynagradzania pośredników przy części takich transakcji jest przedmiotem obecnych postępowań.

Skąd wziął się skandal? Kierowcy mogli przepłacać za finansowanie samochodów

Problem dotyczy sposobu naliczania i ujawniania prowizji dla sprzedawców samochodów oraz pośredników finansowych. Przy części umów dealer otrzymywał wynagrodzenie od instytucji udzielającej finansowania, ale klient nie zawsze był odpowiednio informowany o warunkach tej współpracy. W szczególności kontrowersje wzbudziły mechanizmy określane jako discretionary commission arrangements (DCA). Pozwalały one pośrednikowi wpływać na wysokość oprocentowania zaproponowanego klientowi, a wyższe oprocentowanie mogło oznaczać wyższą prowizję dla pośrednika.

W takim modelu interes klienta i sprzedawcy samochodu nie zawsze był jednakowy. Osoba kupująca pojazd mogła oczekiwać możliwie korzystnego finansowania, podczas gdy dealer miał finansową motywację do zaoferowania droższego kredytu. Nie każda umowa z prowizją była jednak automatycznie nieuczciwa. Kluczowe znaczenie ma to, czy klient otrzymał wymagane informacje i czy konkretny mechanizm spełnia przesłanki przewidziane w programie FCA.

Brytyjski regulator uwzględnił także inne rodzaje potencjalnie nieuczciwych ustaleń. Wśród nich znajdują się szczególnie wysokie prowizje, które mogły znacząco wpływać na całkowity koszt finansowania, oraz określone powiązania umowne między pośrednikiem a instytucją kredytującą. W niektórych sytuacjach klient mógł nie wiedzieć, że sprzedawca współpracował wyłącznie z jednym kredytodawcą albo przyznawał mu pierwszeństwo przy oferowaniu finansowania. Brak odpowiedniego ujawnienia takich okoliczności może stanowić podstawę do ubiegania się o rekompensatę, ale ostateczna kwalifikacja zależy od szczegółów umowy i zasad programu.

Nawet 12,1 mln umów może kwalifikować się do rekompensaty. FCA podaje skalę problemu

Financial Conduct Authority oszacował, że około 37% historycznych umów finansowania pojazdów objętych analizowanym okresem może kwalifikować się do rekompensaty. Odpowiada to mniej więcej 12,1 mln umów zawartych na brytyjskim rynku. Nie jest to jednak liczba klientów Barclays ani liczba osób, które już otrzymały pieniądze. Dane obejmują cały rynek finansowania samochodowego i wiele różnych instytucji.

W swoim programie FCA przyjął dwa okresy historyczne: od 6 kwietnia 2007 do 31 marca 2014 roku oraz od 1 kwietnia 2014 do 1 listopada 2024 roku. Podział ten ma znaczenie ze względu na różnice w podstawach prawnych i sposobie obliczania niektórych elementów rekompensat. Regulator przewidział także wyłączenia, w tym dotyczące określonych umów o bardzo wysokiej wartości, umów bez oprocentowania oraz sytuacji, w których prowizje były niewielkie i nie wpływały istotnie na interes klienta.

Skala finansowa całego programu również jest znaczna. FCA szacuje jego łączny koszt dla branży na około 9,1 mld funtów, z czego około 7,5 mld funtów stanowiłyby same rekompensaty wraz z odsetkami, a pozostałą część koszty wdrożenia. Są to szacunki regulatora oparte na określonych założeniach, a nie kwoty już wypłacone konsumentom. Rzeczywiste obciążenie sektora będzie zależało od liczby uprawnionych umów, poziomu uczestnictwa w programie i dalszego przebiegu postępowania sądowego.

Ile pieniędzy można odzyskać? Średnio około 830 funtów za umowę

Według aktualnych wyliczeń FCA średnia rekompensata dla osoby uprawnionej wyniesie około 830 GBP na jedną umowę finansowania pojazdu. Kwota ta jest średnią dla całego brytyjskiego programu, a nie obietnicą Barclays dotyczącą indywidualnych wypłat. Niektóre osoby mogą otrzymać mniej, inne więcej, a część posiadaczy historycznych umów nie będzie kwalifikować się do żadnej rekompensaty. Istotne znaczenie mają między innymi wysokość prowizji, warunki oprocentowania, okres zawarcia umowy i charakter nieujawnionych ustaleń.

FCA opracował metodologię, która w większości przypadków uwzględnia szacowaną stratę klienta oraz wysokość prowizji zapłaconej pośrednikowi. Do obliczonej kwoty mogą zostać doliczone odpowiednie odsetki, których celem jest zrekompensowanie okresu, przez jaki klient nie dysponował swoimi pieniędzmi. Dla najbardziej poważnych przypadków przewidziano korzystniejszą metodę rozliczenia, obejmującą zwrot całej prowizji wraz z odsetkami. W innych sytuacjach mogą obowiązywać limity zmniejszające końcową wypłatę.

Przyjmijmy wyłącznie dla zobrazowania skali, że klient ma dwie odrębne umowy, które spełniają wszystkie warunki programu, a dla każdej przyznano rekompensatę równą średniej szacowanej przez FCA. Łącznie dałoby to około 1660 funtów. Nie można jednak na tej podstawie zakładać, że posiadanie dwóch dawnych kredytów oznacza automatyczne prawo do takiego zwrotu. Każda umowa musi zostać oceniona osobno, a średnia statystyczna nie zastępuje indywidualnego wyliczenia.

Kto może dostać wcześniejszy zwrot od Barclays w listopadzie 2026 roku?

Wcześniejsze ugody Barclays obejmą jedynie wybrane osoby, które złożyły już reklamacje dotyczące prowizji przy finansowaniu pojazdów. Zgodnie z komunikatem banku reklamacja musiała zostać przez niego potwierdzona jako otrzymana najpóźniej 1 października 2026 roku. Jest to warunek dotyczący specjalnej inicjatywy wcześniejszych wypłat Barclays, a nie ostateczny termin składania wszystkich reklamacji w brytyjskim programie. To ważne rozróżnienie dla klientów, którzy dopiero teraz dowiadują się o możliwości dochodzenia roszczeń.

Bank zamierza skontaktować się z wytypowanymi klientami bez konieczności ponownego zgłaszania się wyłącznie w celu sprawdzenia, czy otrzymają wcześniejszą propozycję. Osoba, która otrzyma ofertę, będzie mogła zapoznać się z przedstawioną kwotą oraz sposobem jej obliczenia. Barclays deklaruje stosowanie metodologii opracowanej przez FCA. Akceptacja pozostaje dobrowolna, a klient może zdecydować się na oczekiwanie na wynik szerszego postępowania.

Brak wiadomości od Barclays nie oznacza automatycznie utraty prawa do rekompensaty. Bank nie zapowiedział objęcia wcześniejszym programem wszystkich potencjalnie uprawnionych osób. Klienci, którzy nie zostaną wybrani do szybkiego rozliczenia, mogą nadal mieć roszczenia rozpatrywane w ramach ogólnych zasad. Ich sytuacja będzie zależeć od dalszego przebiegu procedury prowadzonej pod nadzorem FCA.

Przyjąć rekompensatę od Barclays czy poczekać? Ważne konsekwencje

Osoby, które otrzymają wcześniejszą propozycję ugodową, staną przed decyzją o istotnych skutkach prawnych. Przyjęcie oferty typu „full and final settlement” oznacza ostateczne rozliczenie objętych nią roszczeń prowizyjnych dotyczących danej umowy. Klient otrzyma ustaloną kwotę, ale co do zasady nie będzie mógł później domagać się dodatkowej rekompensaty za te same kwestie, nawet jeżeli przyszłe rozstrzygnięcie sądowe doprowadzi do korzystniejszych zasad programu. Z drugiej strony pieniądze wypłacone na podstawie ugody nie będą podlegały zwrotowi tylko dlatego, że ostateczne zasady okazałyby się mniej korzystne.

Zasady FCA wymagają, aby instytucje finansowe przekazywały klientom jasne informacje o metodzie kalkulacji i konsekwencjach zawarcia ugody. Regulator oczekuje także, że propozycja nie będzie mniej korzystna niż maksymalna rekompensata możliwa do obliczenia według obecnej metodologii programu. Ostateczna oferta powinna wskazywać, czego dotyczy rozliczenie, jakie sprawy obejmuje i jakie prawa klient traci po zaakceptowaniu porozumienia. Klient powinien otrzymać co najmniej miesiąc na podjęcie decyzji.

Odmowa przyjęcia oferty nie jest równoznaczna ze zrzeczeniem się wszelkich praw. Może jednak oznaczać dalsze oczekiwanie na zakończenie sporu dotyczącego programu rekompensat. Nie ma obecnie pewności, czy przyszłe rozstrzygnięcia doprowadzą do wyższych, niższych czy identycznych świadczeń dla wszystkich zainteresowanych. Dlatego przed przyjęciem ugody należy dokładnie przeczytać jej warunki, a w razie wątpliwości rozważyć niezależną poradę dotyczącą konkretnej umowy.

Dlaczego większość klientów musi jeszcze czekać na wypłatę?

Ogólnokrajowy program rekompensat FCA został częściowo zawieszony w następstwie zaskarżenia jego zasad. Postępowanie dotyczy między innymi sposobu ustalenia odpowiedzialności instytucji finansowych i zakresu odszkodowań. Brytyjski Upper Tribunal ma rozpatrywać skargi od 16 lutego do 3 marca 2027 roku, a rozstrzygnięcia spodziewane są w kolejnych miesiącach. Do zakończenia tego procesu harmonogram wypłat w całej branży pozostaje niepewny.

Według regulatora, jeśli program zostanie utrzymany i nie pojawią się dalsze odwołania, wypłaty w jego ramach mogą rozpocząć się w 2027 roku. Nie należy jednak traktować tej daty jako gwarancji otrzymania pieniędzy przez każdego uprawnionego klienta. Postępowania sądowe mogą wpłynąć zarówno na terminy, jak i na ostateczny kształt zasad rekompensat. Instytucje finansowe nadal muszą wykonywać te obowiązki wynikające z programu, których nie objęto zawieszeniem.

Barclays wybrał inną ścieżkę dla części swoich dawnych klientów, proponując im wcześniejsze rozliczenie poza oczekiwaniem na pełne zakończenie sporów. Nie oznacza to jednak, że ogólnokrajowy program ponownie działa już bez ograniczeń. Wcześniejsze ugody są inicjatywą dobrowolną, prowadzoną równolegle do częściowo zawieszonego mechanizmu rekompensat. Pozostałe instytucje mogą podjąć podobne działania, ale nie są automatycznie zobowiązane do zaoferowania ich w identycznej formie.

Czy Polacy mieszkający w Wielkiej Brytanii również mogą odzyskać pieniądze?

Polskie obywatelstwo samo w sobie nie wyklucza możliwości skorzystania z brytyjskiego programu rekompensat.Najważniejsze jest to, czy dana osoba zawarła odpowiedni rodzaj umowy finansowania pojazdu na rynku objętym regulacjami FCA i czy spełnia szczegółowe kryteria programu. Osoby, które mieszkały lub nadal mieszkają w Wielkiej Brytanii i kupowały samochody na raty, mogą więc mieć podstawy do sprawdzenia swoich dawnych kontraktów. Nie ma przy tym znaczenia wyłącznie to, czy pojazd nadal znajduje się w ich posiadaniu.

Program dotyczy między innymi niektórych umów typu Hire Purchase (HP) oraz Personal Contract Purchase (PCP). Nie obejmuje natomiast automatycznie wszystkich sposobów korzystania z samochodu, a typowy wynajem długoterminowy w formule Personal Contract Hire (PCH) został wyłączony z jego zakresu. Mogą również występować inne wyłączenia dotyczące rodzaju umowy i konkretnego sposobu jej zawarcia. Dlatego przed zgłoszeniem roszczenia warto ustalić, jaki dokładnie produkt finansowy wykorzystano do zakupu pojazdu.

Jednocześnie rekompensaty z brytyjskiego programu nie dotyczą automatycznie kredytów samochodowych udzielanych w Polsce. Polski system prawny, sposób udzielania finansowania i obowiązki informacyjne kredytodawców należy analizować odrębnie. Osoba, która kupiła samochód na raty w polskim banku, nie może powoływać się wyłącznie na brytyjski program FCA jako podstawę do otrzymania 830 funtów. To wydarzenie ma bezpośrednie znaczenie przede wszystkim dla klientów historycznych umów zawieranych na brytyjskim rynku.

Jak sprawdzić, czy należy się rekompensata za samochód w UK?

Pierwszym krokiem powinno być odnalezienie dokumentów związanych z zakupem pojazdu. Warto sprawdzić nazwę instytucji finansującej, okres obowiązywania umowy i rodzaj zastosowanego finansowania. Jeśli dokumenty nie są już dostępne, pomocne mogą być dawne wyciągi bankowe, korespondencja z dealerem lub informacje zachowane w historii kredytowej. Nie zawsze sprzedawca samochodu był jednocześnie kredytodawcą, dlatego należy zwrócić uwagę na formalną stronę umowy.

Następnie można skorzystać z oficjalnej strony FCA poświęconej roszczeniom dotyczącym finansowania samochodów. Regulator udostępnia informacje o kryteriach programu, wyszukiwarkę instytucji finansowych i wskazówki dotyczące składania reklamacji. Złożenie reklamacji bezpośrednio do kredytodawcy jest bezpłatne i nie wymaga korzystania z kancelarii ani firmy zajmującej się odzyskiwaniem odszkodowań. FCA podkreśla, że pośrednicy mogą pobierać znaczną część otrzymanej rekompensaty jako wynagrodzenie.

Osoba, która nie zgłosiła jeszcze reklamacji, nie powinna interpretować terminu 1 października 2026 roku jako zamknięcia całej możliwości dochodzenia roszczeń. Data ta dotyczy wyłącznie grupy rozpatrywanej przez Barclays w ramach zapowiedzianych wcześniejszych ugód. Nadal można sprawdzić kwalifikowalność swojej historycznej umowy i złożyć reklamację zgodnie z zasadami FCA. Trzeba jednak liczyć się z tym, że rozpatrzenie sprawy i ewentualna wypłata mogą być uzależnione od dalszych rozstrzygnięć prawnych.

Szczegółowe instrukcje i wyszukiwarka kredytodawców znajdują się na oficjalnej stronie Financial Conduct Authority – Car finance claims.

Uwaga na oszustów podszywających się pod Barclays i regulatora

Zapowiedzi dużych programów rekompensat często stają się okazją dla przestępców podszywających się pod banki, urzędy i kancelarie. FCA ostrzega przed osobami kontaktującymi się z klientami w sprawie rzekomych wypłat za finansowanie samochodów. Oszuści mogą próbować wyłudzić dane logowania do bankowości, informacje z dokumentów albo opłaty za uruchomienie zwrotu pieniędzy. Samo otrzymanie wiadomości o przyznaniu rekompensaty nie potwierdza jej autentyczności.

Jeżeli klient otrzyma kontakt dotyczący wcześniejszej ugody, powinien zweryfikować nadawcę za pomocą oficjalnych danych instytucji finansowej. Nie należy korzystać wyłącznie z numeru telefonu lub odnośnika podanego w podejrzanej wiadomości. FCA udostępnia listę rzeczywistych kredytodawców i informacje pozwalające potwierdzić, czy dany podmiot uczestniczy w procedurze rekompensat. Regulator podkreśla również, że nigdy nie wymaga przekazywania haseł ani kodów PIN.

Trzeba odróżnić zwykłe dane potrzebne do realizacji przelewu od informacji umożliwiających przejęcie dostępu do rachunku. Bank może potrzebować numeru konta i odpowiednich danych rozliczeniowych, aby wypłacić należną kwotę. Nie powinien jednak wymagać podania hasła do bankowości internetowej ani zatwierdzania nieznanych operacji. Każde takie żądanie powinno być potraktowane jako poważny sygnał ostrzegawczy.

Sprawa Barclays pokazuje, dlaczego warto analizować całkowity koszt finansowania

Brytyjski skandal zwraca uwagę na problem, który wykracza poza sam rynek samochodowy. Cena kredytu nie zależy wyłącznie od wysokości nominalnego oprocentowania, ale również od prowizji, opłat i sposobu wynagradzania pośredników. Klient często koncentruje się na wysokości miesięcznej raty, nie analizując wszystkich czynników wpływających na całkowitą kwotę do spłaty. Tymczasem nawet niewielka różnica w oprocentowaniu, utrzymywana przez kilka lat, może przełożyć się na istotny dodatkowy koszt.

W przypadku finansowania pojazdów trzeba porównywać oferty przy podobnym okresie umowy, wymaganym wkładzie własnym i zasadach końcowego rozliczenia. Szczególne znaczenie ma to przy produktach, w których niższa miesięczna rata wynika z pozostawienia większej kwoty do zapłaty na końcu kontraktu. Istotne są również warunki wcześniejszej spłaty, możliwość zwrotu pojazdu i koszty usług dodatkowych. Warto zadawać pytania o wynagrodzenie pośrednika oraz o to, czy przedstawiona oferta jest jedną z kilku rzeczywiście dostępnych propozycji.

Na polskim rynku szczegółowe zasady informowania o kosztach kredytu określają odrębne przepisy, jednak ogólna zasada porównywania pełnych kosztów pozostaje aktualna. Wyjaśniamy ją w poradniku RRSO – co to jest i dlaczego nie wystarczy patrzeć na oprocentowanie?. Z kolei całkowite wydatki związane z posiadaniem pojazdu, wykraczające poza samą ratę finansowania, przedstawiamy w artykule Ile kosztuje utrzymanie samochodu miesięcznie?.

Co dalej z rekompensatami za kredyty samochodowe w Wielkiej Brytanii?

W listopadzie 2026 roku najważniejszym wydarzeniem jest rozpoczęcie przez Barclays procesu oferowania wcześniejszych ugód wybranym klientom. Daje to części osób szansę na odzyskanie pieniędzy przed zakończeniem sporu dotyczącego całego programu FCA. Nie jest to jednak równoznaczne z automatycznym uruchomieniem rekompensat dla wszystkich posiadaczy historycznych umów. Zakres i tempo wypłat w pozostałych instytucjach będą zależały od ich decyzji oraz dalszej sytuacji prawnej.

Kolejną istotną datą jest okres od 16 lutego do 3 marca 2027 roku, kiedy Upper Tribunal ma rozpatrywać zaskarżenie programu rekompensat. Dopiero późniejsze rozstrzygnięcia pozwolą ocenić, czy obecne zasady zostaną utrzymane, zmodyfikowane lub w inny sposób ograniczone. Osoby, które nie otrzymają wcześniejszej propozycji ugodowej, powinny zachować dokumenty dotyczące umowy i korespondencji z kredytodawcą. Warto również monitorować oficjalne komunikaty FCA, ponieważ zasady i harmonogram mogą się zmieniać.

Najważniejsza informacja dla klientów to możliwość samodzielnego, bezpłatnego sprawdzenia potencjalnych roszczeń. Średnia rekompensata około 830 funtów jest szacunkiem regulatora dla uprawnionych umów, a nie kwotą gwarantowaną każdemu kierowcy. Polacy, którzy finansowali zakup samochodu w Wielkiej Brytanii w objętym programem okresie, również mogą sprawdzić swoje kontrakty, niezależnie od obywatelstwa. Ostateczne prawo do wypłaty zależy jednak od konkretnej umowy, zastosowanych prowizji i zasad obowiązujących w brytyjskim systemie rekompensat.

Źródła

  1. Financial Conduct Authority – FCA sets expectations for firms making car finance settlement offers. Oficjalny komunikat z 3 listopada 2026 roku dotyczący wcześniejszych ugód, stanowiska regulatora i obowiązków instytucji finansowych.
  2. Financial Conduct Authority – Car finance claims. Aktualne zasady programu, kryteria kwalifikacji, średnia rekompensata, instrukcje składania reklamacji i ostrzeżenia przed oszustwami.
  3. Financial Conduct Authority – Motor finance scheme: settlement offers. Oficjalne wymagania dotyczące dobrowolnych ugód i konsekwencji ich przyjęcia, opublikowane 3 listopada 2026 roku.
  4. Financial Conduct Authority – FCA confirms motor finance redress scheme. Decyzja regulatora opisująca zakres programu, metodologię wyliczania odszkodowań i szacunkowy koszt 9,1 mld funtów.
  5. Financial Conduct Authority – Motor finance legal challenge to be heard in February 2027. Oficjalne informacje o terminie postępowania przed Upper Tribunal i częściowym zawieszeniu programu.

Zobacz również

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *