ING Bank Śląski z karą 18,4 mln zł. Sąd potwierdził naruszenia przy skanowaniu dowodów osobistych

ING Bank Śląski z karą 18,4 mln zł. Sąd potwierdził naruszenia przy skanowaniu dowodów osobistych

ING Bank Śląski przegrał przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie spór dotyczący skanowania dowodów osobistych klientów. Sąd oddalił skargę banku na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który nałożył na instytucję karę w wysokości 18 416 400 zł. Powodem było nadmierne kopiowanie dokumentów tożsamości, również w sytuacjach, w których bank nie wykazał konieczności przeprowadzenia takiej czynności. O rozstrzygnięciu poinformował UODO 2 listopada 2026 roku, natomiast sam wyrok zapadł 23 października. Sprawa ma znaczenie nie tylko dla klientów ING, ale również dla wszystkich osób, od których banki wymagają przedstawienia dowodu osobistego.

Czy bank może zeskanować dowód osobisty podczas zakładania konta, składania reklamacji albo wykonywania przelewu? Odpowiedź zależy od konkretnej sytuacji i podstawy prawnej przetwarzania danych. Banki mają obowiązek weryfikować tożsamość klientów i stosować przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy, ale nie oznacza to nieograniczonego prawa do przechowywania kopii dokumentów. Najnowsze rozstrzygnięcie pokazuje, że instytucja finansowa musi potrafić uzasadnić, dlaczego wykonanie skanu jest rzeczywiście potrzebne. Wyjaśniamy, czego dotyczy kara dla ING Banku Śląskiego, kiedy kopiowanie dowodu jest dopuszczalne i co może zrobić klient, który ma wątpliwości dotyczące ochrony swoich danych.

Sąd podtrzymał karę 18,4 mln zł dla ING Banku Śląskiego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 23 października 2026 roku oddalił skargę ING Banku Śląskiego na decyzję Prezesa UODO. Tym samym na tym etapie postępowania utrzymana została administracyjna kara pieniężna wynosząca dokładnie 18 416 400 zł. Urząd poinformował o rozstrzygnięciu w komunikacie z 2 listopada, podkreślając znaczenie ochrony danych osobowych w działalności dużych instytucji finansowych. Bank odpowiadał za praktykę polegającą na kopiowaniu dokumentów tożsamości bez odpowiedniego sprawdzania, czy w danym przypadku było to uzasadnione.

Co istotne, postępowanie nie musi być jeszcze ostatecznie zakończone. UODO wskazał, że od wyroku WSA przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie należy więc przedstawiać tej sprawy jako prawomocnego rozstrzygnięcia wszystkich możliwych etapów postępowania. Na dzień 4 listopada 2026 roku potwierdzone jest oddalenie skargi banku przez sąd pierwszej instancji sądownictwa administracyjnego.

Sprawa zwraca uwagę również ze względu na wysokość sankcji. Prezes UODO uwzględnił między innymi skalę działalności banku oraz liczbę osób, których dane mogły podlegać kwestionowanej praktyce. W przypadku instytucji obsługującej dużą liczbę klientów nieprawidłowe procedury mogą bowiem prowadzić do przetwarzania nadmiernego zakresu informacji na masową skalę. Według organu nadzorczego od profesjonalnego uczestnika rynku finansowego należy oczekiwać szczególnie starannego podejścia do ochrony danych.

Dlaczego ING Bank Śląski został ukarany?

Podstawą sprawy była kontrola Urzędu Ochrony Danych Osobowych, która ujawniła sposób kopiowania dokumentów tożsamości klientów i osób zainteresowanych usługami ING Banku Śląskiego. Z ustaleń organu wynika, że od 1 kwietnia 2019 roku do 23 września 2020 roku bank stosował procedury przewidujące skanowanie dokumentów w wielu sytuacjach bez indywidualnej analizy konieczności tej czynności. Praktyka obejmowała nie tylko przypadki identyfikacji klientów związane z obowiązkami wynikającymi z przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Dokumenty kopiowano również w związku z innymi czynnościami bankowymi, między innymi przy zgłaszaniu reklamacji dotyczących bankomatów.

Bank uzasadniał stosowane procedury obowiązkami wynikającymi z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, określanej jako ustawa AML. UODO uznał jednak, że samo powołanie się na te przepisy nie wystarcza do uzasadnienia automatycznego wykonywania kopii dokumentów. Instytucja powinna wcześniej ustalić, czy w konkretnej sytuacji rzeczywiście istnieje potrzeba zastosowania środka bezpieczeństwa finansowego wymagającego wykonania skanu. Problemem nie była więc sama możliwość kopiowania dowodu przez bank, lecz stosowanie tej czynności bez odpowiedniej oceny jej niezbędności.

W ocenie Prezesa UODO takie postępowanie naruszało zasady wynikające z RODO, w tym zgodność przetwarzania danych z prawem, ograniczenie celu oraz minimalizację danych. Organ zakwestionował również podstawę prawną przetwarzania danych w ustalonym zakresie. Zasada minimalizacji oznacza, że instytucja powinna pozyskiwać tylko informacje odpowiednie i niezbędne do realizacji określonego celu. Wykonywanie pełnej kopii dokumentu może prowadzić do zgromadzenia większego zakresu danych, niż jest konieczny przy danej czynności.

Czy bank może skanować dowód osobisty klienta?

Tak, w określonych przypadkach bank może zgodnie z prawem wykonać kopię lub skan dowodu osobistego. Nie istnieje ogólny zakaz kopiowania dokumentów tożsamości przez instytucje finansowe. Banki są zobowiązane do identyfikacji i weryfikacji tożsamości klientów oraz stosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego. Przepisy AML dopuszczają przetwarzanie informacji zawartych w dokumentach tożsamości i sporządzanie ich kopii w związku ze stosowaniem tych środków. Nie oznacza to jednak, że skan powinien być wykonywany automatycznie przy każdej operacji.

UODO wskazuje, że instytucja finansowa musi ocenić, czy wykonanie kopii dokumentu jest potrzebne do realizacji określonego obowiązku. Znaczenie ma zarówno charakter relacji z klientem, jak i wynik oceny ryzyka prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. W pewnych sytuacjach wystarczające może być zweryfikowanie danych z dokumentu bez sporządzania jego pełnej kopii. W innych przypadkach przepisy i okoliczności mogą uzasadniać konieczność wykonania skanu.

Istotne jest również rozróżnienie między przetwarzaniem danych zawartych w dowodzie osobistym a kopiowaniem całego dokumentu. Zgodnie z art. 112b Prawa bankowego banki mogą przetwarzać informacje pochodzące z dokumentów tożsamości na potrzeby działalności bankowej. Jak podkreśla UODO, uprawnienie do przetwarzania takich informacji nie jest jednak automatycznie równoznaczne z prawem do kopiowania dokumentów w każdej sytuacji. Bank powinien więc potrafić wskazać konkretny cel i właściwą podstawę prawną podejmowanego działania.

Zakładanie konta bankowego a skan dowodu. Co oznacza wyrok?

Jednym z najczęstszych momentów, w których klient przedstawia dowód osobisty, jest otwarcie nowego rachunku. Bank musi wówczas potwierdzić tożsamość osoby, z którą zamierza zawrzeć umowę. W zależności od sposobu otwierania konta może wykorzystać dokument okazany w oddziale, rozwiązania elektroniczne albo inne dopuszczalne metody weryfikacji. Sam fakt, że procedura dotyczy nowego klienta, nie pozwala jednak pominąć wymagań dotyczących niezbędności i zgodności przetwarzania danych z prawem.

Wyrok WSA nie oznacza, że banki muszą zrezygnować ze skanowania dokumentów przy otwieraniu kont.Potwierdza natomiast, że procedury identyfikacji klientów powinny być odpowiednio uzasadnione. Istotne są przy tym konkretne obowiązki wynikające z przepisów AML oraz sposób ich realizacji. Nie można również utożsamiać sprawy ING z automatycznym zakwestionowaniem wszystkich zdalnych metod weryfikacji tożsamości, takich jak zdjęcie dokumentu wykonywane w aplikacji bankowej. Legalność takich rozwiązań wymaga odrębnej oceny w świetle ich celu, podstawy prawnej i sposobu zabezpieczenia danych.

Przed wyborem rachunku warto zwrócić uwagę nie tylko na opłaty i promocje, ale także na sposób potwierdzania tożsamości oraz zakres danych wymaganych przez bank. Szczególnie istotne może być to dla osób, które chcą założyć konto całkowicie online i nie korzystać z wizyty w oddziale. Informacje o kosztach i warunkach różnych rachunków znajdziesz w naszym rankingu kont bankowych bez opłat. Sam ranking nie zastępuje jednak zapoznania się z obowiązującymi procedurami identyfikacji wybranego banku.

Bank żąda skanu dowodu przy reklamacji. Czy ma do tego prawo?

Szczególne znaczenie w postępowaniu przeciwko ING Bankowi Śląskiemu miały sytuacje, w których dokumenty tożsamości kopiowano podczas czynności niezwiązanych bezpośrednio z realizacją obowiązków AML. UODO wskazał między innymi na reklamacje dotyczące bankomatów. Jeżeli klient zgłasza problem z wypłatą gotówki, bank musi ustalić, kto składa reklamację i czy jest uprawniony do uzyskania informacji. Nie oznacza to jednak automatycznie, że konieczne jest wykonanie i zachowanie pełnej kopii jego dowodu osobistego.

Weryfikacja tożsamości i sporządzenie kopii dokumentu to dwie różne czynności. W określonych sytuacjach bank może potwierdzić dane klienta bez konieczności przechowywania skanu. W innych może istnieć podstawa do bardziej szczegółowej identyfikacji. Każdorazowo znaczenie mają obowiązujące przepisy, charakter wykonywanej operacji oraz konkretne okoliczności sprawy. Dlatego nie można z góry uznać, że każde żądanie skanu podczas reklamacji jest nielegalne, ale nie powinno być również traktowane jako oczywisty obowiązek klienta.

Jeżeli bank wymaga skanu dokumentu, klient może poprosić o wyjaśnienie celu tej czynności i wskazanie podstawy prawnej. Warto również zapytać, czy istnieje inna dopuszczalna metoda potwierdzenia tożsamości. Takie pytania nie oznaczają odmowy współpracy z bankiem, lecz służą ustaleniu, jakie dane są rzeczywiście niezbędne. Jeżeli odpowiedź okaże się niewystarczająca, klient może skorzystać z przysługujących mu praw wynikających z RODO.

Co zrobić, gdy bank chce skopiować Twój dowód osobisty?

Osoba poproszona o wykonanie skanu dokumentu nie musi automatycznie zakładać, że bank narusza przepisy. Instytucje finansowe realizują obowiązki związane z identyfikacją klientów i przeciwdziałaniem przestępstwom finansowym. Jednocześnie klient ma prawo oczekiwać jasnej informacji, po co jego dokument jest kopiowany i na jakiej podstawie prawnej. Najrozsądniej rozpocząć od uzyskania wyjaśnień, zamiast od razu uznawać żądanie za bezpodstawne.

Można w szczególności zapytać bank, czy skan jest niezbędny do zastosowania środków bezpieczeństwa finansowego wynikających z ustawy AML, czy do innego celu. Warto również ustalić, jak długo kopia będzie przechowywana, kto będzie miał do niej dostęp oraz czy bank dopuszcza alternatywny sposób weryfikacji. Jeśli dana czynność jest rzeczywiście wymagana prawem, sama odmowa przedstawienia niezbędnych dokumentów może uniemożliwić bankowi wykonanie operacji lub nawiązanie relacji z klientem. Dlatego każdą sytuację należy rozpatrywać indywidualnie.

Jeżeli bank już posiada kopię dokumentu, można wystąpić o informacje dotyczące przetwarzania danych. Na podstawie art. 15 RODO osoba, której dane dotyczą, może żądać między innymi informacji o celach przetwarzania, kategoriach danych, odbiorcach oraz planowanym okresie ich przechowywania. Możliwe jest również wystąpienie o dostęp do danych osobowych i ich kopię na zasadach określonych w przepisach. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do natychmiastowego usunięcia wszystkich informacji, ponieważ bank może mieć ustawowy obowiązek zachowania określonej dokumentacji.

Czy klienci ING mogą otrzymać odszkodowanie za skanowanie dowodów?

Kara w wysokości 18,4 mln zł została nałożona przez organ nadzorczy na bank. Nie jest to pula pieniędzy przeznaczona do automatycznej wypłaty klientom, których dokumenty mogły zostać skopiowane w okresie objętym postępowaniem. Samo utrzymanie decyzji UODO przez WSA nie oznacza, że każdy klient ING Banku Śląskiego otrzyma rekompensatę. Dochodzenie ewentualnych roszczeń odszkodowawczych jest odrębną kwestią.

RODO przewiduje możliwość dochodzenia odszkodowania za szkodę majątkową lub niemajątkową spowodowaną naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych. Wymaga to jednak oceny konkretnej sytuacji oraz wykazania przesłanek odpowiedzialności. Nie można więc utożsamiać samego faktu korzystania z usług banku z automatycznym powstaniem prawa do określonej kwoty odszkodowania. Ewentualne roszczenia rozpatruje właściwy sąd, a nie urząd nakładający administracyjną karę pieniężną.

Czy nadmierne skanowanie dowodów oznacza, że dane klientów wyciekły?

Nie. Stwierdzenie nieprawidłowości związanych z kopiowaniem dokumentów nie jest równoznaczne z potwierdzeniem wycieku danych osobowych. Sprawa ING Banku Śląskiego dotyczyła przede wszystkim zakresu i podstawy prawnej przetwarzania danych oraz sposobu stosowania procedur identyfikacyjnych. Komunikat UODO nie stanowi informacji o tym, że skany dokumentów zostały ujawnione osobom nieuprawnionym. Nie ma więc podstaw, by na podstawie samego tego wyroku twierdzić, że doszło do kradzieży tożsamości klientów.

Jednocześnie niepotrzebne gromadzenie pełnych kopii dokumentów może zwiększać potencjalne ryzyko związane z ich przechowywaniem. Im więcej danych przetwarza instytucja, tym większe znaczenie ma właściwa kontrola dostępu, ograniczenie okresu przechowywania i stosowanie odpowiednich zabezpieczeń. To jeden z powodów, dla których zasada minimalizacji danych odgrywa ważną rolę w RODO. Bezpieczeństwo nie polega wyłącznie na zabezpieczeniu zgromadzonych informacji, ale również na ograniczaniu zbierania tych, które nie są potrzebne.

Osoby obawiające się wykorzystania swoich danych mogą rozważyć dostępne środki ochrony, w tym zastrzeżenie numeru PESEL. Warto jednak pamiętać, że zastrzeżenie może mieć znaczenie również przy wykonywaniu niektórych legalnych czynności bankowych. Szczegółowo wyjaśniamy to w poradniku Zastrzeżony PESEL a konto bankowe – co można zrobić, a czego nie?.

Jak zgłosić zastrzeżenia dotyczące przetwarzania danych przez bank?

W pierwszej kolejności warto zwrócić się bezpośrednio do banku lub jego inspektora ochrony danych z prośbą o wyjaśnienie sposobu przetwarzania dokumentu tożsamości. Klient może wskazać konkretną czynność, podczas której wykonano skan, i zapytać o cel, podstawę prawną oraz okres przechowywania danych. W przypadku realizacji praw przysługujących na podstawie RODO administrator powinien odpowiedzieć bez zbędnej zwłoki, co do zasady w ciągu miesiąca. Przepisy przewidują możliwość przedłużenia tego terminu w odpowiednio uzasadnionych przypadkach.

Jeżeli bank nie udzieli odpowiedzi, przedstawi niewystarczające wyjaśnienia albo nie zrealizuje uzasadnionego żądania, klient może rozważyć skierowanie skargi do Prezesa UODO. Skarga powinna opisywać konkretne zdarzenie i wskazywać, na czym polega podejrzewane naruszenie. Pomocne będzie dołączenie korespondencji z bankiem i dokumentów potwierdzających przebieg sprawy. Należy również pamiętać, że UODO samodzielnie ocenia zasadność zastosowania środków nadzorczych i ewentualnej kary pieniężnej.

W przypadku sporów dotyczących innych czynności banku, na przykład nieprawidłowego rozliczenia transakcji, warto odróżnić kwestie ochrony danych od zwykłej reklamacji usługi finansowej. Mogą to być dwa odrębne problemy, wymagające skierowania żądań do właściwych instytucji. Dodatkowe informacje na temat postępowania po negatywnej odpowiedzi banku znajdziesz w artykule Bank odrzucił reklamację – co dalej i kiedy pomaga Rzecznik Finansowy?.

Wyrok w sprawie ING Banku Śląskiego. Co powinien zapamiętać klient?

Najważniejszy wniosek z rozstrzygnięcia WSA jest taki, że bank nie może traktować kopiowania dowodu osobistego jako automatycznej czynności przy każdej obsłudze klienta. Instytucje finansowe mają prawo i obowiązek weryfikować tożsamość, ale muszą również stosować zasady ochrony danych osobowych. Samo powołanie się na ustawę AML nie zwalnia banku z konieczności oceny, czy konkretny sposób przetwarzania danych jest uzasadniony. W określonych przypadkach wykonanie skanu pozostaje legalne, jednak nie powinno wykraczać poza rzeczywiste potrzeby wynikające z przepisów.

Sprawa ING Banku Śląskiego pokazuje również, że duże instytucje finansowe podlegają kontroli w zakresie prawidłowości stosowanych procedur identyfikacyjnych. Kara w wysokości 18 416 400 zł została utrzymana przez WSA, choć bank ma możliwość skorzystania z dalszej drogi sądowej. Dla klientów to ważny sygnał, że mogą pytać o cel i podstawę prawną kopiowania dokumentów oraz korzystać z praw przewidzianych w RODO. Ochrona danych osobowych powinna być elementem bezpiecznego korzystania z bankowości, obok zabezpieczenia rachunku i kontroli wykonywanych transakcji.

Źródła

  1. Urząd Ochrony Danych Osobowych – WSA przyznał rację Prezesowi UODO w kwestii skanowania dowodów osobistych przez bank. Komunikat z 2 listopada 2026 roku dotyczący rozstrzygnięcia z 23 października, wysokości kary oraz możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.
  2. UODO – Bank nie może skanować dowodów osobistych klientów bez stosownej analizy celowości. Komunikat z 26 sierpnia 2025 roku opisujący ustalenia kontroli i okoliczności nałożenia kary.
  3. UODO – Czy instytucje finansowe mogą kopiować dowody osobiste?. Oficjalne stanowisko dotyczące zasad kopiowania dokumentów tożsamości przez banki i stosowania ustawy AML.
  4. UODO – Decyzja DKN.5112.6.2020. Treść decyzji administracyjnej dotyczącej przetwarzania danych klientów ING Banku Śląskiego.
  5. UODO – Jakie prawa daje Ci RODO?. Informacje o prawach osób, których dane są przetwarzane, i sposobie ich realizacji.
  6. UODO – Prawo do wniesienia skargi. Oficjalne wyjaśnienia dotyczące skarg i dochodzenia odszkodowania.

Zobacz również

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *