
Możesz zarabiać 10 000 zł miesięcznie i mieć niewielki majątek. Możesz też zarabiać znacznie mniej, ale posiadać spłacone mieszkanie, oszczędności i praktycznie żadnych długów. Sama wysokość pensji nie mówi więc jeszcze wiele o tym, w jakiej kondycji znajdują się Twoje finanse.
Jednym z najprostszych sposobów spojrzenia na całą sytuację jest policzenie majątku netto. W podstawowej wersji bierzesz wszystko, co rzeczywiście posiadasz i ma określoną wartość, a następnie odejmujesz od tego aktualne zobowiązania. GUS opisuje majątek netto gospodarstwa domowego właśnie poprzez zestawienie aktywów i zobowiązań, a następnie odjęcie wartości zobowiązań od wartości aktywów. Podobną definicję stosuje Europejski Bank Centralny w badaniach finansów gospodarstw domowych. (Główny Urząd Statystyczny)
Taki bilans nie zastępuje budżetu domowego i nie odpowiada na pytanie, czy wystarczy Ci pieniędzy do następnej wypłaty. Pokazuje coś innego: ile pozostałoby Ci w przybliżeniu po spieniężeniu posiadanych aktywów i spłacie wszystkich aktualnych zobowiązań. Największą wartość daje nie jednorazowy wynik, lecz obserwowanie, jak zmienia się on w kolejnych miesiącach i latach.
Co to jest majątek netto?
Majątek netto to różnica pomiędzy wartością posiadanych aktywów a wartością zobowiązań. Najprostszy wzór wygląda następująco:
majątek netto = aktywa – zobowiązania
Jeżeli posiadasz aktywa warte 500 000 zł i jednocześnie masz 300 000 zł długu, Twój majątek netto wynosi około 200 000 zł. Jeżeli aktywa mają wartość 50 000 zł, a zobowiązania 70 000 zł, wynik wynosi minus 20 000 zł.
Majątek netto może więc być dodatni, równy zero albo ujemny. Europejski Bank Centralny wprost wskazuje, że wartość netto gospodarstwa domowego może przyjmować również wartość zerową lub ujemną. (European Central Bank)
Nie jest to wyłącznie akademickie pojęcie. Regularne liczenie własnego majątku pozwala sprawdzić, czy mimo rosnącej pensji rzeczywiście budujesz kapitał, czy może wzrost dochodów jest równoważony przez nowe zobowiązania i coraz większe wydatki.
Majątek netto a pensja – to nie jest to samo
Dochód i majątek opisują dwa różne elementy finansów.
Dochód pokazuje, ile pieniędzy uzyskujesz w określonym czasie, na przykład miesięcznie lub rocznie. Majątek netto pokazuje natomiast stan Twoich aktywów i zobowiązań w konkretnym momencie.
Wyobraź sobie dwie osoby. Pierwsza zarabia 12 000 zł netto miesięcznie, ale ma niewielkie oszczędności, duży kredyt konsumpcyjny i kilka innych zobowiązań. Druga zarabia 7000 zł, ale przez wiele lat regularnie oszczędzała, spłaciła większość kredytu hipotecznego i zgromadziła znaczną rezerwę.
Wyższa pensja pierwszej osoby nie oznacza automatycznie wyższego majątku netto. Dlatego porównywanie kondycji finansowej wyłącznie na podstawie zarobków bywa bardzo mylące.
Co zaliczyć do aktywów?
Do aktywów warto zaliczać przede wszystkim rzeczy i prawa majątkowe, którym można przypisać rozsądną bieżącą wartość.
W badaniach majątku gospodarstw domowych EBC rozróżnia między innymi aktywa rzeczowe oraz finansowe. Do pierwszej grupy należą przykładowo nieruchomości i pojazdy, a do drugiej środki na rachunkach, depozyty i różnego rodzaju aktywa finansowe. (European Central Bank)
W prostym domowym bilansie możesz uwzględnić:
- pieniądze na rachunkach osobistych,
- środki na kontach oszczędnościowych i lokatach,
- gotówkę,
- wartość posiadanych nieruchomości,
- aktualną wartość samochodu,
- środki zgromadzone w długoterminowych produktach finansowych, jeżeli chcesz prowadzić pełny bilans,
- inne wartościowe aktywa, które rzeczywiście można sprzedać i sensownie wycenić.
Nie chodzi jednak o wpisywanie do arkusza każdej koszulki, telewizora, tostera i krzesła w mieszkaniu. Technicznie wiele takich przedmiotów ma jakąś wartość, ale w praktyce ich dokładne śledzenie powodowałoby więcej pracy niż korzyści.
Dobrą zasadą jest wpisywanie aktywów, które mają istotny wpływ na wynik i którym potrafisz przypisać względnie realistyczną wartość.
Czy mieszkanie jest częścią majątku netto?
Tak. Jeżeli jesteś właścicielem mieszkania lub domu, jego aktualna wartość może zostać uwzględniona po stronie aktywów.
Nie wpisuj jednak automatycznie ceny, którą zapłaciłeś dziesięć lat temu. Do bilansu bardziej pasuje orientacyjna wartość rynkowa na moment obliczenia.
Nie musisz też co miesiąc zamawiać profesjonalnej wyceny rzeczoznawcy. Dla prywatnego bilansu wystarczy rozsądne oszacowanie bazujące na lokalnym rynku i okresowa aktualizacja, na przykład raz w roku.
Jeżeli nieruchomość kosztowała kiedyś 400 000 zł, ale obecnie podobne mieszkania sprzedają się w okolicy za około 600 000 zł, pozostawianie wartości 400 000 zł zniekształcałoby obraz majątku.
Z drugiej strony nie warto wpisywać najwyższej ceny znalezionej w ogłoszeniu tylko dlatego, że poprawia wynik arkusza. Majątek netto ma być użytecznym narzędziem, a nie konkursem na największą liczbę.
Jak policzyć mieszkanie kupione na kredyt?
Tu pojawia się jeden z najczęstszych błędów.
Mieszkanie wpisujesz po stronie aktywów według jego bieżącej wartości, a pozostałe do spłaty zadłużenie hipotecznewpisujesz osobno po stronie zobowiązań.
Załóżmy, że mieszkanie jest obecnie warte 650 000 zł, a saldo kredytu hipotecznego wynosi 420 000 zł.
W uproszczeniu wpływ tej nieruchomości na majątek netto wynosi:
650 000 zł – 420 000 zł = 230 000 zł
Nie oznacza to, że masz 230 000 zł gotówki. Oznacza jedynie, że wartość nieruchomości przewyższa aktualne zadłużenie z nią związane o około 230 000 zł.
Nie należy natomiast wpisywać po stronie aktywów wyłącznie „własnego wkładu” i jednocześnie odejmować całego kredytu, ponieważ prowadziłoby to do błędnego podwójnego uwzględniania zobowiązania.
Czy do zadłużenia wpisywać całą przyszłą kwotę rat kredytu?
Do prostego bilansu majątku netto najlepiej wpisywać aktualną kwotę pozostałego kapitału lub bieżącego zobowiązania, a nie sumę wszystkich przyszłych rat razem z odsetkami, które dopiero mają zostać naliczone.
Jeżeli saldo kredytu hipotecznego wynosi dziś 300 000 zł, właśnie tę wartość traktujesz jako aktualne zobowiązanie. Nie wpisujesz przykładowo 480 000 zł tylko dlatego, że przy obecnym harmonogramie suma przyszłych rat wraz z odsetkami mogłaby osiągnąć taką kwotę.
Majątek netto jest bilansem na konkretny dzień. Powinien więc zestawiać bieżące aktywa z bieżącymi zobowiązaniami.
Czy samochód jest aktywem?
Tak, jeżeli posiada realną wartość rynkową.
Jednocześnie samochód jest dobrym przykładem aktywa, którego wartość zazwyczaj spada wraz z wiekiem i eksploatacją. Jeżeli kupiłeś auto za 100 000 zł, nie oznacza to, że po pięciu latach nadal powinieneś wpisywać w bilans 100 000 zł.
Sprawdź, ile podobne egzemplarze kosztują obecnie na rynku i przyjmij realistyczną wartość. Nie musi być idealna co do 500 zł. Ważne, aby nie zawyżać jej świadomie.
Jeżeli samochód jest finansowany kredytem, analogicznie do mieszkania wpisujesz jego wartość po stronie aktywów oraz pozostałe zadłużenie po stronie zobowiązań.
Czego lepiej nie zaliczać do aktywów?
Do prostego bilansu finansów osobistych zwykle nie ma sensu wpisywać rzeczy, które trudno sprzedać lub których wartość jest znikoma w porównaniu z całym majątkiem.
Przykładowo wyposażenie mieszkania kupione kiedyś za 30 000 zł prawdopodobnie nie jest dzisiaj warte 30 000 zł na rynku wtórnym. Podobnie telefon kupiony dwa lata temu za 5000 zł nie powinien pozostawać w arkuszu przez kolejne lata z wartością początkową.
Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy zaczynamy liczyć jako „majątek” cenę zakupu rzeczy zamiast ich aktualnej wartości.
Jeżeli chcesz prowadzić prosty i użyteczny system, pomijaj drobne przedmioty codziennego użytku. Włączaj je tylko wtedy, gdy faktycznie mają znaczną wartość, na przykład w przypadku wartościowych kolekcji, dzieł sztuki lub innych rzeczy mających realny rynek sprzedaży.
Co zaliczyć do zobowiązań?
Po drugiej stronie bilansu znajdują się wszystkie istotne długi i zobowiązania finansowe.
Mogą to być między innymi saldo kredytu hipotecznego, pozostała kwota kredytu gotówkowego, pożyczka, wykorzystany limit w rachunku, zadłużenie na karcie kredytowej czy inne pożyczone pieniądze. EBC w badaniach gospodarstw domowych zalicza do zobowiązań między innymi kredyty zabezpieczone nieruchomością, inne kredyty, wykorzystane linie kredytowe i zadłużenie kartowe. (European Central Bank)
Jeżeli masz kartę kredytową z limitem 20 000 zł, ale wykorzystałeś tylko 3000 zł, zobowiązaniem nie jest całe 20 000 zł. Do bilansu trafia faktycznie wykorzystane zadłużenie.
Podobnie limit odnawialny w koncie w wysokości 10 000 zł nie zmniejsza majątku netto, dopóki nie został wykorzystany. Sam dostęp do kredytu nie jest jeszcze długiem.
Przykład obliczenia majątku netto
Załóżmy, że sytuacja gospodarstwa domowego wygląda następująco:
| Aktywa | Wartość |
|---|---|
| Konto osobiste | 8 000 zł |
| Konto oszczędnościowe | 32 000 zł |
| Lokata | 20 000 zł |
| Inne aktywa finansowe | 25 000 zł |
| Samochód | 35 000 zł |
| Mieszkanie | 600 000 zł |
| Aktywa razem | 720 000 zł |
Zobowiązania wyglądają tak:
| Zobowiązania | Kwota |
|---|---|
| Kredyt hipoteczny | 410 000 zł |
| Kredyt gotówkowy | 12 000 zł |
| Zadłużenie karty kredytowej | 3 000 zł |
| Zobowiązania razem | 425 000 zł |
Majątek netto wynosi więc:
720 000 zł – 425 000 zł = 295 000 zł
To właśnie 295 000 zł jest przybliżoną wartością netto majątku w tym przykładzie.
Warto zwrócić uwagę, że gospodarstwo nie ma 295 000 zł dostępnych do wydania. Duża część tej wartości znajduje się w nieruchomości. Właśnie dlatego majątek netto nie powinien być mylony z oszczędnościami lub dostępną gotówką.
Czy ujemny majątek netto oznacza katastrofę finansową?
Nie zawsze, chociaż jest sygnałem, któremu warto się przyjrzeć.
Ujemny majątek netto oznacza po prostu, że na dzień wykonania bilansu wartość zobowiązań przewyższa wartość aktywów. Sam fakt wystąpienia wyniku poniżej zera nie mówi jednak jeszcze, dlaczego tak się stało.
Inaczej wygląda sytuacja młodej osoby, która dopiero rozpoczyna budowanie majątku, a inaczej kogoś, kto przez wiele lat finansuje bieżącą konsumpcję kolejnymi pożyczkami. Ważna jest struktura długu, dochody, płynność finansowa oraz kierunek zmian.
GUS zwraca uwagę, że niska wartość majątku netto może wynikać z różnych kombinacji aktywów i zobowiązań. Dwie osoby z podobnym wynikiem netto mogą więc znajdować się w zupełnie innej sytuacji. (Główny Urząd Statystyczny)
Zamiast panikować na widok ujemnej liczby, warto ustalić, jakie długi najbardziej ją obciążają i czy wynik poprawia się z miesiąca na miesiąc.
Ważniejszy jest kierunek niż pojedynczy wynik
Załóżmy, że w styczniu Twój majątek netto wynosił 40 000 zł, a rok później 65 000 zł.
Nie musisz porównywać tej liczby z osobą posiadającą milion złotych. Znacznie ważniejsza informacja brzmi: w ciągu roku Twoja wartość netto zwiększyła się o 25 000 zł.
Jeżeli wzrost wynikał ze zwiększenia oszczędności i zmniejszenia zadłużenia, widać realną poprawę bilansu.
Analogicznie może zdarzyć się sytuacja odwrotna. Wynagrodzenie wzrosło z 7000 do 9000 zł, ale wartość netto praktycznie się nie zmieniła. To sygnał, że dodatkowe dochody mogły zostać w całości skonsumowane albo pojawiły się nowe zobowiązania.
Właśnie dlatego wartość netto jest dobrym uzupełnieniem miesięcznego budżetu.
Majątek netto nie zastępuje budżetu domowego
Budżet i bilans majątku odpowiadają na inne pytania.
Budżet pokazuje przepływy: ile pieniędzy wpływa, ile wydajesz i ile zostaje. Platforma Edukacji Finansowej opisuje budżet osobisty jako narzędzie pomagające określić między innymi, ile zarabiasz i na co przeznaczasz pieniądze. (Dbać o Finanse)
Majątek netto pokazuje natomiast efekt wielu wcześniejszych decyzji: ile aktywów udało Ci się zgromadzić i jakie zobowiązania nadal pozostają do spłaty.
Możesz więc mieć dobrze wyglądający miesięczny budżet, ale niski majątek netto, ponieważ dopiero zaczynasz oszczędzać. Możesz też posiadać wysoki majątek netto, ale mieć chwilowe problemy z miesięczną płynnością.
Jeżeli jeszcze nie kontrolujesz przepływów pieniędzy, najpierw zobacz Jak zrobić budżet domowy, który naprawdę działa?.
Majątek netto a oszczędności
Oszczędności są tylko jedną częścią aktywów.
Jeżeli masz 50 000 zł na koncie oszczędnościowym, możesz powiedzieć, że posiadasz 50 000 zł oszczędności. Nie oznacza to jednak automatycznie, że Twój majątek netto również wynosi 50 000 zł.
Jeżeli jednocześnie masz 20 000 zł zadłużenia, wynik będzie niższy. Jeżeli poza oszczędnościami posiadasz spłacone mieszkanie i samochód, będzie znacznie wyższy.
Z tego powodu pytanie „ile masz oszczędności?” i „ile wynosi Twój majątek netto?” może dawać zupełnie inne odpowiedzi.
Majątek netto a poduszka finansowa
To kolejna rzecz, której nie należy mylić.
Możesz mieć majątek netto wynoszący 800 000 zł, ponieważ posiadasz spłacony dom, a jednocześnie mieć tylko 1000 zł wolnej gotówki. Formalnie jesteś właścicielem znacznego majątku, ale niespodziewany rachunek za 5000 zł nadal może być problemem.
Poduszka finansowa odpowiada przede wszystkim za płynność i bezpieczeństwo w krótkim okresie. Majątek netto pokazuje znacznie szerszy obraz.
Dlatego wysoka wartość nieruchomości nie zastępuje pieniędzy przeznaczonych na awaryjne wydatki. Więcej o tym przeczytasz w poradniku Poduszka finansowa – ile powinna wynosić i gdzie ją trzymać?.
Czy warto liczyć osobny „płynny majątek”?
Takie dodatkowe zestawienie może być bardzo użyteczne, choć nie jest konieczne.
Pełny majątek netto może zawierać mieszkanie, samochód oraz inne aktywa, których nie da się szybko zamienić na pieniądze bez sprzedaży. Obok niego możesz więc śledzić bardziej praktyczną wartość łatwo dostępnych aktywów finansowych.
Przykładowo pełny majątek netto wynosi 400 000 zł, ale środki na rachunkach, lokatach i innych łatwo dostępnych aktywach wynoszą jedynie 45 000 zł.
Obie liczby mówią coś wartościowego, lecz każda o czymś innym.
Nie musisz tworzyć oficjalnego wskaźnika ani skomplikowanej formuły. Wystarczy mieć świadomość, jaka część Twojego majątku jest łatwo dostępna.
Jak często liczyć majątek netto?
Nie ma potrzeby aktualizowania go codziennie.
Dla większości osób wystarczy przeliczenie raz w miesiącu, raz na kwartał albo nawet co pół roku. Najważniejsza jest konsekwencja.
Jeżeli chcesz dokładnie obserwować postęp, możesz wybrać ostatni dzień każdego miesiąca i wtedy zapisywać:
- saldo rachunków,
- wartość oszczędności,
- saldo zobowiązań,
- wartość pozostałych głównych aktywów.
Nieruchomości czy samochodu nie trzeba przeszacowywać co miesiąc. Ich wartość możesz aktualizować rzadziej, na przykład raz lub dwa razy w roku, chyba że nastąpiła istotna zmiana.
Dzięki temu miesięczny wzrost wyniku nie będzie sztucznie wynikał z losowego zmieniania wyceny mieszkania.
Majątek indywidualny czy całego gospodarstwa domowego?
Oba podejścia są możliwe, ale trzeba zachować konsekwencję.
Jeżeli prowadzicie finanse wspólnie jako para lub rodzina, praktyczniejszy może być bilans całego gospodarstwa domowego. Wtedy uwzględniacie wspólne aktywa i zobowiązania.
Jeżeli liczysz tylko własny majątek, powinieneś wpisywać jedynie tę część aktywów i zobowiązań, która faktycznie do Ciebie należy.
Przykładowo nie ma sensu wpisywać po swojej stronie 100% wartości wspólnego mieszkania i jednocześnie tylko połowy kredytu. Takie zestawienie sztucznie zawyży wynik.
Najważniejsza nie jest wybrana metoda, tylko stosowanie jej w ten sam sposób w kolejnych okresach.
Jak zwiększać majątek netto?
Istnieją zasadniczo dwa podstawowe mechanizmy: zwiększanie wartości aktywów oraz zmniejszanie zobowiązań.
Jeżeli odkładasz 1000 zł z wypłaty, Twoje aktywa finansowe rosną. Jeżeli spłacasz 1000 zł kapitału kredytu, zmniejszają się zobowiązania. Obie sytuacje mogą poprawiać majątek netto.
W praktyce możesz więc działać kilkoma drogami jednocześnie: zwiększać miesięczną nadwyżkę, regularnie oszczędzać, ograniczać drogie zadłużenie i unikać ciągłego zamieniania wzrostu dochodów w coraz większe koszty życia.
Nie oznacza to, że każdy wydatek obniżający wartość netto jest zły. Pieniądze istnieją również po to, aby poprawiać jakość życia. Celem nie powinno być maksymalizowanie liczby w arkuszu kosztem wszystkiego innego.
Wartość netto jest wskaźnikiem pomagającym podejmować decyzje, a nie celem samym w sobie.
Czy spłata kredytu zwiększa majątek netto?
Jeżeli spłacasz kapitał zobowiązania bez jednoczesnego zmniejszenia aktywów o większą wartość, Twoje zadłużenie maleje, co poprawia bilans.
Trzeba jednak uważać na sposób liczenia.
Jeżeli spłacasz ratę z pieniędzy znajdujących się na koncie, jednocześnie zmniejszają się Twoje aktywa pieniężne. Część raty spłacająca kapitał zmniejsza jednak także zobowiązanie. Część odsetkowa jest natomiast kosztem.
Dlatego nie każda rata kredytu zwiększa majątek netto dokładnie o swoją pełną wartość.
Przy kredycie hipotecznym dodatkowo może zmieniać się rynkowa wartość nieruchomości. W praktyce najlepiej po prostu aktualizować saldo kredytu według danych banku zamiast próbować przeliczać każdą ratę ręcznie.
Czy zakup samochodu zmniejsza majątek netto?
Sam moment zamiany 50 000 zł gotówki na samochód wart 50 000 zł teoretycznie nie musi od razu zmieniać majątku netto. Zmienia się struktura aktywów: masz mniej gotówki, ale pojawia się samochód.
Problem polega na tym, że wartość samochodu może później spadać.
Jeżeli po dwóch latach auto jest warte już 35 000 zł, spadek wartości wpływa również na bilans majątku.
Jeszcze inaczej wygląda zakup finansowany kredytem. Pojawia się wtedy jednocześnie aktywo w postaci samochodu oraz zobowiązanie wobec banku.
To dobry przykład pokazujący, dlaczego wysokie saldo rachunku i wysoki poziom konsumpcji nie są tym samym co budowanie majątku.
Najczęstsze błędy podczas liczenia majątku netto
Pierwszym błędem jest zawyżanie wartości posiadanych rzeczy. Cena, którą kiedyś zapłaciłeś, nie zawsze odpowiada wartości, za jaką możesz dziś sprzedać dane aktywo.
Drugi problem to pomijanie zobowiązań. Wpisanie mieszkania za 700 000 zł bez uwzględnienia 500 000 zł pozostałego kredytu daje bardzo mylący obraz.
Trzecim błędem jest sumowanie pełnego dostępnego limitu karty kredytowej zamiast faktycznie wykorzystanej kwoty.
Czwarty problem to mieszanie majątku osobistego i wspólnego. Jeżeli raz liczysz cały majątek małżeństwa, a trzy miesiące później tylko swoją część, wyniki przestają być porównywalne.
Piątym błędem jest obsesyjne aktualizowanie każdej drobnej rzeczy. Arkusz, którego prowadzenie zajmuje dwie godziny miesięcznie, prawdopodobnie szybko zostanie porzucony.
Prosty arkusz majątku netto
Nie potrzebujesz specjalnej aplikacji.
Wystarczy arkusz zawierający cztery główne kolumny:
| Pozycja | Rodzaj | Wartość teraz | Poprzedni pomiar |
|---|---|---|---|
| Konto osobiste | aktywo | 6 500 zł | 5 900 zł |
| Konto oszczędnościowe | aktywo | 24 000 zł | 22 500 zł |
| Samochód | aktywo | 30 000 zł | 32 000 zł |
| Mieszkanie | aktywo | 550 000 zł | 550 000 zł |
| Kredyt hipoteczny | zobowiązanie | -370 000 zł | -374 000 zł |
| Kredyt gotówkowy | zobowiązanie | -7 500 zł | -8 300 zł |
| Majątek netto | 233 000 zł | 228 100 zł |
W tym przykładzie majątek netto wzrósł o 4900 zł pomimo spadku wartości samochodu. Wzrost oszczędności i zmniejszenie zadłużenia były większe niż utrata wartości auta.
Takie zestawienie daje znacznie więcej informacji niż samo spojrzenie na saldo konta.
Jak połączyć majątek netto z celami finansowymi?
Jeżeli masz już wyznaczone konkretne cele, wartość netto pomaga zobaczyć je w szerszym kontekście.
Możesz na przykład ustalić, że chcesz w ciągu roku zwiększyć płynne aktywa o 15 000 zł oraz jednocześnie zmniejszyć zadłużenie o 10 000 zł. Wtedy nie skupiasz się wyłącznie na jednej liczbie, lecz na dwóch konkretnych elementach prowadzących do poprawy bilansu.
Majątek netto może też pomóc zauważyć, że wszystkie oszczędności znajdują się w jednym aktywie. Osoba posiadająca mieszkanie za 800 000 zł i 3000 zł gotówki ma zupełnie inną sytuację niż ktoś posiadający taki sam majątek netto, ale znacznie więcej płynnych środków.
Dlatego po obliczeniu wartości netto nie kończ analizy na jednym wyniku. Sprawdź również strukturę własnego majątku.
Czy warto porównywać swój majątek z innymi?
Zazwyczaj niewiele z tego wynika.
Majątek zależy od wieku, liczby osób w gospodarstwie, miejsca zamieszkania, otrzymanych spadków, historii dochodów, posiadania nieruchomości i wielu innych czynników. Badania NBP oraz EBC pokazują bardzo duże zróżnicowanie majątku pomiędzy gospodarstwami domowymi. (Narodowy Bank Polski)
Średnia również może być myląca, ponieważ niewielka grupa bardzo zamożnych gospodarstw mocno ją podnosi. EBC wskazuje dlatego na różnicę pomiędzy średnią a medianą przy analizowaniu rozkładu majątku. (European Central Bank)
Dla własnych finansów lepszym punktem odniesienia jesteś więc Ty sam sprzed roku.
Jeżeli majątek netto systematycznie rośnie, zobowiązania są pod kontrolą, a jednocześnie masz wystarczającą płynność i realizujesz swoje cele, jest to znacznie bardziej użyteczna informacja niż internetowe porównanie z obcymi osobami.
FAQ
Co to jest majątek netto?
Majątek netto to wartość posiadanych aktywów pomniejszona o aktualne zobowiązania. Jeżeli aktywa są warte 300 000 zł, a zadłużenie wynosi 100 000 zł, majątek netto wynosi około 200 000 zł.
Jak obliczyć majątek netto?
Zsumuj aktualną wartość swoich głównych aktywów, takich jak pieniądze na rachunkach, oszczędności, nieruchomości czy samochód. Następnie zsumuj aktualne zobowiązania i odejmij je od aktywów.
Czy mieszkanie na kredyt liczy się do majątku?
Tak. Do aktywów wpisujesz aktualną wartość mieszkania, natomiast po stronie zobowiązań pozostałe saldo kredytu hipotecznego. Różnica pomiędzy nimi wpływa na Twój majątek netto.
Czy samochód jest częścią majątku netto?
Tak, jeżeli ma realną wartość rynkową. Należy jednak uwzględniać jego obecną wartość, a nie cenę zapłaconą kilka lat wcześniej.
Czy kredyt hipoteczny obniża majątek netto?
Pozostała kwota zadłużenia jest zobowiązaniem i obniża wartość netto. Jednocześnie nieruchomość finansowana tym kredytem jest aktywem, dlatego należy uwzględniać obie strony bilansu.
Czy ujemny majątek netto jest możliwy?
Tak. Jeżeli zobowiązania są większe niż aktywa, wynik jest ujemny. Sam ujemny wynik nie wystarcza jednak do oceny całej sytuacji finansowej, ponieważ ważne są również dochody, płynność, rodzaj zadłużenia i tempo jego spłaty.
Czy oszczędności to to samo co majątek netto?
Nie. Oszczędności są częścią aktywów. Majątek netto uwzględnia również inne aktywa, na przykład nieruchomość, oraz odejmuje wszystkie zobowiązania.
Czy poduszka finansowa wlicza się do majątku netto?
Tak. Pieniądze stanowiące poduszkę finansową są aktywem. Nie oznacza to jednak, że cała wartość netto pełni funkcję poduszki, ponieważ część majątku może znajdować się w nieruchomościach lub innych trudno dostępnych aktywach.
Jak często liczyć majątek netto?
Dla większości osób wystarczy raz w miesiącu, kwartale albo półroczu. Ważniejsze od częstotliwości jest stosowanie podobnej metodologii przy każdym pomiarze.
Czy meble i elektronika powinny być częścią majątku?
Można je teoretycznie uwzględnić, ale w prostym prywatnym bilansie zazwyczaj nie ma to większego sensu. Ich wartość szybko spada, trudno ją dokładnie ustalić, a wpływ na całkowity majątek często jest niewielki.
Czy przyszłą emeryturę z ZUS wpisywać do majątku netto?
W prostym domowym bilansie lepiej jej nie wpisywać jako bieżącego aktywa o konkretnej wartości. W badaniach majątku gospodarstw domowych EBC również nie uwzględnia wartości publicznych systemów emerytalnych w standardowym pomiarze majątku. (European Central Bank)
Podsumowanie
Majątek netto jest jednym z najprostszych sposobów sprawdzenia, co faktycznie udało Ci się zbudować finansowo. Wystarczy zsumować aktualną wartość aktywów, a następnie odjąć wszystkie istotne zobowiązania. Wynik może być dodatni, zerowy albo ujemny.
Nie należy jednak oceniać całych finansów wyłącznie na podstawie jednej liczby. Wysoki majątek netto może być niemal w całości zamrożony w nieruchomości, dlatego nadal potrzebujesz płynnych oszczędności i poduszki bezpieczeństwa. Z kolei niewielki majątek młodej osoby dopiero zaczynającej pracę nie jest niczym zaskakującym.
Największą wartość daje obserwowanie zmian. Jeżeli z roku na rok zwiększasz aktywa, zmniejszasz niepotrzebne zadłużenie i poprawiasz płynność finansową, kierunek jest znacznie ważniejszy niż porównywanie się z przypadkowymi osobami.
Pierwsze obliczenie możesz zrobić nawet dzisiaj. Spisz salda rachunków, oszczędności, wartość najważniejszych aktywów oraz wszystkie zobowiązania. Zapisz wynik i wróć do niego za trzy lub sześć miesięcy. Wtedy zobaczysz nie tylko ile zarabiasz, ale przede wszystkim czy Twoje decyzje rzeczywiście budują majątek.
Zobacz również
Jak zrobić budżet domowy, który naprawdę działa?
Poduszka finansowa – ile powinna wynosić i gdzie ją trzymać?
Jak zacząć oszczędzać, jeśli do tej pory nic nie odkładałeś?
Ile odkładać z wypłaty miesięcznie?
Ile pieniędzy trzymać na koncie osobistym?
Oficjalne źródła
GUS – Koncepcja majątku gospodarstwa domowego
Narodowy Bank Polski – Zasobność gospodarstw domowych w Polsce
Europejski Bank Centralny – Household Finance and Consumption Survey, definicja net wealth
Europejski Bank Centralny – Household Finance and Consumption Survey: Results from the 2023 wave
Platforma Edukacji Finansowej – tworzenie budżetu osobistego i domowego
