Światowe ceny surowców mają wzrosnąć w 2026 roku aż o 23%, a energia i żywność należą do kategorii szczególnie dotkniętych podwyżkami. Tak wynika z najnowszego raportu „Commodity Markets Outlook”, opublikowanego 28 października przez Bank Światowy. Instytucja prognozuje, że ceny surowców energetycznych zwiększą się w tym roku o 32%, natomiast surowców spożywczych o około 10%. W przyszłym roku żywność na światowych rynkach może zdrożeć o kolejne 7%, co oznacza niemal 18-procentowy wzrost w ciągu dwóch lat. Prognozy wzbudzają obawy o dalszą presję inflacyjną, również w krajach europejskich.
Za wzrostem cen stoją przede wszystkim konflikty zbrojne, zakłócenia w dostawach surowców oraz rosnące koszty energii i produkcji rolnej. Bank Światowy ostrzega, że sytuację mogą dodatkowo pogorszyć niekorzystne warunki pogodowe i dalsze ograniczenia transportu międzynarodowego. Dla polskich gospodarstw domowych oznacza to ryzyko utrzymywania się podwyższonych kosztów żywności, transportu i części usług. Nie należy jednak utożsamiać światowego wzrostu cen surowców z identyczną podwyżką cen w polskich sklepach, ponieważ mechanizm przenoszenia kosztów na konsumentów jest znacznie bardziej złożony.
Bank Światowy podnosi prognozy. Surowce drożeją na całym świecie
Opublikowany 28 października raport Banku Światowego przedstawia najnowsze prognozy cen surowców energetycznych, rolnych i przemysłowych. Według instytucji łączny indeks cen surowców wzrośnie w 2026 roku o 23% względem poprzedniego roku, co będzie wynikiem kilku jednoczesnych wstrząsów podażowych. Największe znaczenie ma sytuacja na Bliskim Wschodzie, gdzie konflikt ograniczył wydobycie ropy i doprowadził do zmniejszenia światowych zapasów. Równocześnie utrudnienia transportowe w regionie Morza Czarnego i niekorzystne warunki pogodowe wywierają presję na rynki rolne.
Nie wszystkie grupy surowców drożeją jednak w takim samym tempie. W przypadku energii prognozowany wzrost sięga 32%, natomiast dla metali przemysłowych 25%. Jeszcze wyższa dynamika, wynosząca 40%, dotyczy metali szlachetnych, których ceny są dodatkowo wspierane przez zainteresowanie aktywami uznawanymi za bezpieczniejsze w okresach niepewności. Surowce spożywcze mają zdrożeć o około 10%, a nawozy o 14%. Wszystkie wartości dotyczą prognozowanych zmian odpowiednich światowych indeksów cen, a nie przeciętnych cen detalicznych w Polsce.
| Grupa surowców | Prognozowana zmiana w 2026 r. |
|---|---|
| Surowce ogółem | +23% |
| Energia | +32% |
| Surowce spożywcze | ok. +10% |
| Nawozy | +14% |
| Metale przemysłowe | +25% |
| Metale szlachetne | +40% |
Źródło: Bank Światowy, Commodity Markets Outlook, październik 2026. Wartości oznaczają prognozowane zmiany średnich cen w 2026 roku względem 2025 roku.
Wzrost cen surowców ma znaczenie dla gospodarki znacznie wykraczające poza sam rynek inwestycyjny. Ropa i gaz wpływają na koszty transportu oraz produkcji przemysłowej, nawozy na wydatki gospodarstw rolnych, a metale na koszty budownictwa i infrastruktury. W rezultacie zmiany cen mogą stopniowo przenosić się na kolejne etapy łańcucha dostaw. Skala tego wpływu zależy jednak od struktury kosztów poszczególnych przedsiębiorstw, zawartych kontraktów i możliwości podnoszenia cen produktów końcowych.
Ropa Brent po 91 dolarów za baryłkę. Droga energia pozostaje problemem
Jedną z najważniejszych prognoz Banku Światowego jest średnia cena ropy Brent, która w 2026 roku ma wynieść 91 dolarów za baryłkę, wobec 69 dolarów w 2025 roku. Oznacza to wzrost o około 31,9%. Według podstawowego scenariusza instytucji w 2027 roku średnia cena Brent powinna obniżyć się do 79 dolarów za baryłkę. Nawet taki spadek oznaczałby jednak poziom o około 14,5% wyższy niż średnia z 2025 roku.
Wysokie ceny ropy są związane przede wszystkim z ograniczoną podażą i zmniejszeniem zapasów. Bank Światowy prognozuje, że globalna produkcja ropy spadnie w 2026 roku o 5,2%, co byłoby największym spadkiem od ponad czterech dekad, nie licząc wyjątkowego okresu pandemii w 2020 roku. Jednocześnie światowe zużycie ropy ma zmniejszyć się o 2,5%, częściowo w reakcji na wysokie ceny oraz zmiany technologiczne i energetyczne. Mniejsze zapasy oznaczają jednak, że rynek może być bardziej wrażliwy na kolejne zakłócenia dostaw.
Dla Polski znaczenie mają nie tylko notowania ropy naftowej, ale również kurs dolara, ponieważ surowiec jest wyceniany na światowych rynkach przede wszystkim w amerykańskiej walucie. Jeżeli ropa drożeje, a złoty jednocześnie słabnie wobec dolara, presja na koszty zakupu surowca może być silniejsza. Nie przekłada się to jednak automatycznie na identyczny wzrost cen benzyny czy oleju napędowego. Na końcową cenę paliwa wpływają między innymi podatki, koszty rafinacji, marże, regulacje i mechanizmy cenowe obowiązujące na krajowym rynku.
Ceny żywności mogą rosnąć również w 2027 roku
Szczególnie istotna z punktu widzenia domowych budżetów jest prognoza dotycząca surowców spożywczych. Bank Światowy oczekuje wzrostu ich cen o około 10% w 2026 roku i kolejnych 7% w roku następnym. Łącznie oznacza to niemal 18-procentowy wzrost światowego indeksu cen surowców spożywczych w ciągu dwóch lat. Za podwyżkami stoją utrudnienia w eksporcie zbóż, wyższe koszty transportu, droższa energia oraz zagrożenia dla zbiorów wynikające ze zjawiska El Niño.
Wzrost cen nawozów o prognozowane 14% w 2026 roku może dodatkowo wpływać na koszty produkcji rolnej. Nawozy są istotnym elementem wydatków ponoszonych przy uprawie zbóż i innych roślin, dlatego ich ceny mają znaczenie dla opłacalności produkcji. Nie oznacza to jednak, że rolnicy natychmiast i w całości przenoszą wzrost tych kosztów na odbiorców. Znaczenie mają również plony, ceny skupu, warunki kontraktów oraz konkurencja na rynku.
W Polsce ewentualny wzrost światowych cen surowców rolnych może wywierać presję na ceny produktów zbożowych, olejów roślinnych czy części artykułów przetworzonych. Nie jest to jednak prognoza wzrostu wszystkich cen żywności w polskich sklepach o 10% w 2026 roku i 7% w 2027 roku. Bank Światowy analizuje ceny surowców, podczas gdy rachunek płacony przez konsumenta obejmuje również przetwarzanie, opakowania, transport, sprzedaż i podatki. Dodatkowo ceny detaliczne zależą od sytuacji na krajowym rynku oraz decyzji poszczególnych producentów i sprzedawców.
Wzrost cen surowców o 23% nie oznacza inflacji 23% w Polsce
To najważniejsze rozróżnienie przy interpretowaniu najnowszego raportu. Wskaźnik cen surowców Banku Światowego obejmuje określone produkty notowane na rynkach międzynarodowych, natomiast inflacja konsumencka mierzy zmiany cen towarów i usług kupowanych przez gospodarstwa domowe. W Polsce Główny Urząd Statystyczny oblicza wskaźnik CPI na podstawie badań cen detalicznych oraz struktury wydatków konsumentów. Zmiana światowych cen surowców nie jest więc tożsama ze zmianą polskiego wskaźnika inflacji.
Można to zobrazować uproszczonym przykładem. Załóżmy, że wyprodukowanie określonego produktu kosztuje 100 zł, z czego 30 zł przypada na surowiec, a pozostałe 70 zł na inne koszty. Jeżeli cena surowca wzrośnie o 10%, jego koszt zwiększy się z 30 do 33 zł. Przy niezmienionych pozostałych kosztach całkowity koszt produkcji wzrośnie ze 100 do 103 zł, czyli o 3%, a nie o 10%. Ostateczna cena detaliczna może zmienić się jeszcze inaczej, ponieważ zależy również od marż, podatków oraz decyzji producenta i sprzedawcy.
W rzeczywistej gospodarce zależności są jeszcze bardziej skomplikowane. Firmy mogą posiadać wcześniej zgromadzone zapasy lub kontrakty ustalające ceny dostaw na wiele miesięcy. Część wzrostu kosztów może zostać przejęta przez przedsiębiorstwa kosztem ich marż, a część przeniesiona na konsumentów z opóźnieniem. Niektóre produkty mogą drożeć szybciej niż średnia, podczas gdy ceny innych pozostaną stabilne lub spadną. Dlatego prognoza Banku Światowego jest ważnym sygnałem presji kosztowej, ale nie pozwala automatycznie przewidzieć konkretnej inflacji CPI w Polsce.
Szerzej sposób mierzenia inflacji oraz jej wpływ na wartość pieniędzy wyjaśniamy w poradniku Inflacja – co to jest i jak wpływa na twoje oszczędności?.
Ile mogą wzrosnąć wydatki polskiej rodziny? Przykładowe wyliczenia
Aby ocenić znaczenie drożejących zakupów dla domowego budżetu, warto spojrzeć na konkretne kwoty. Załóżmy, że gospodarstwo domowe wydaje miesięcznie 1500 zł na żywność i podstawowe artykuły spożywcze. Jeżeli jego rzeczywisty koszyk zakupowy podrożeje o 3%, wydatki wzrosną o 45 zł miesięcznie. Przy wzroście o 5% będzie to 75 zł, a przy 8% już 120 zł miesięcznie. W skali roku różnice mogą wynosić od kilkuset do ponad tysiąca złotych, nawet jeśli rodzina nie zmieni swoich zwyczajów zakupowych.
| Hipotetyczny wzrost cen koszyka | Dodatkowy koszt miesięcznie | Dodatkowy koszt rocznie |
|---|---|---|
| 3% | 45 zł | 540 zł |
| 5% | 75 zł | 900 zł |
| 8% | 120 zł | 1440 zł |
Obliczenia własne KBO dla miesięcznych wydatków 1500 zł. Przyjęto stałą podwyżkę cen i niezmieniony koszyk zakupowy przez 12 miesięcy. Nie są to prognozy inflacji w Polsce ani przewidywania konkretnych podwyżek sklepowych.
Przykład pokazuje, dlaczego gospodarstwa domowe powinny analizować nie tylko ogólny wskaźnik inflacji, ale również ceny produktów, na które rzeczywiście przeznaczają najwięcej pieniędzy. Rodzina wydająca dużą część dochodów na żywność może mocniej odczuwać podwyżki artykułów spożywczych niż gospodarstwo, w którym ta kategoria stanowi niewielki procent wydatków. Podobnie posiadacze samochodów i osoby dojeżdżające codziennie do pracy mogą być bardziej wrażliwe na wzrost cen paliw. Najważniejsza jest więc indywidualna struktura kosztów utrzymania.
W 2027 roku ceny surowców mają spaść. Czy oznacza to koniec drożyzny?
Bank Światowy przewiduje, że po wzroście o 23% w 2026 roku światowy indeks cen surowców obniży się w 2027 roku o około 7%. Taka prognoza może sugerować stopniowe łagodzenie presji kosztowej w światowej gospodarce. Trzeba jednak pamiętać, że spadek procentowy liczony jest od podwyższonej podstawy. Obniżka cen o 7% po wcześniejszym wzroście o 23% nie oznacza powrotu do poziomu sprzed podwyżek.
Załóżmy, że wartość indeksu cen surowców w 2025 roku wynosiła 100 punktów. Po prognozowanym wzroście o 23% zwiększyłaby się do 123 punktów w 2026 roku. Następnie spadek o 7% obniżyłby ją do około 114,4 punktu w 2027 roku. W rezultacie indeks pozostawałby o około 14,4% powyżej poziomu z 2025 roku. Jest to uproszczony przykład oparty na procentowych zmianach prognozowanych przez Bank Światowy.
W przypadku surowców spożywczych prognoza jest mniej korzystna. Bank przewiduje bowiem dalszy wzrost ich cen w 2027 roku, mimo oczekiwanego spadku ogólnego indeksu surowcowego. Oznacza to, że ewentualne tańsze surowce energetyczne nie muszą równoważyć presji występującej na rynkach żywności. Również obniżenie cen ropy nie gwarantuje natychmiastowego spadku cen wszystkich produktów, ponieważ przedsiębiorstwa mogą nadal ponosić podwyższone koszty w innych obszarach.
Bank Światowy przedstawia również pesymistyczny scenariusz
Podstawowa prognoza zakłada, że konflikty wpływające na światowe dostawy surowców nie ulegną znacznemu zaostrzeniu. Bank Światowy zastrzega jednak, że dalsza eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie, utrzymujące się uszkodzenia infrastruktury naftowej oraz zakłócenia transportu zboża przez Morze Czarne mogą doprowadzić do znacznie mniej korzystnej sytuacji. Dodatkowym zagrożeniem jest silne zjawisko El Niño, które może wpłynąć na warunki upraw i wielkość zbiorów w różnych regionach świata. Połączenie tych czynników mogłoby zwiększyć presję na ceny energii i żywności znacznie powyżej prognozowanego scenariusza podstawowego.
W niekorzystnym wariancie Bank Światowy dopuszcza średnią cenę ropy Brent na poziomie 105 dolarów za baryłkę w 2027 roku, zamiast 79 dolarów przewidzianych w prognozie bazowej. Ceny surowców spożywczych mogłyby natomiast znajdować się o 12% powyżej poziomu zakładanego w scenariuszu podstawowym. Nie należy traktować tego jako prognozy najbardziej prawdopodobnej, ponieważ jest to scenariusz warunkowy uwzględniający jednoczesne wystąpienie kilku niekorzystnych zdarzeń. Pokazuje on jednak, jak wrażliwe są światowe rynki na kolejne zakłócenia podaży.
Jak przygotować domowy budżet na możliwe podwyżki?
W przypadku gospodarstw domowych najważniejsze jest utrzymywanie kontroli nad podstawowymi wydatkami i zachowanie odpowiedniej rezerwy finansowej. Sam raport Banku Światowego nie oznacza konieczności natychmiastowego kupowania większych zapasów żywności lub podejmowania radykalnych decyzji finansowych. Może jednak stanowić dodatkowy argument za regularnym analizowaniem kosztów zakupów, energii i transportu. Warto sprawdzić, jaka część miesięcznego dochodu jest przeznaczana na wydatki, na które mamy niewielki wpływ, a które mogą podlegać dalszym podwyżkom.
Przy planowaniu zakupów znaczenie mają ceny jednostkowe produktów, rzeczywista wielkość zużycia i możliwość zastąpienia droższych artykułów tańszymi odpowiednikami. W przypadku wydatków na energię i transport warto kontrolować nie tylko ceny, ale również zużycie, ponieważ ograniczenie niepotrzebnych kosztów może częściowo zrównoważyć podwyżki. Nie należy jednak finansować podstawowych zakupów drogimi pożyczkami tylko dlatego, że ceny mogą wzrosnąć w przyszłości. Przy większej niepewności rozsądniejszym rozwiązaniem może być wzmocnienie rezerwy na nieprzewidziane wydatki.
Pomocny może być również praktyczny poradnik tworzenia budżetu domowego, w którym wyjaśniamy, jak analizować rzeczywiste wydatki i planować koszty na kolejne miesiące.
Ceny surowców w 2026 i 2027 roku. Co wynika z najnowszej prognozy?
Najnowszy raport Banku Światowego pokazuje, że presja na światowych rynkach surowcowych pozostaje wysoka, a ceny żywności mogą rosnąć również w przyszłym roku. Instytucja przewiduje wzrost ogólnego indeksu cen surowców o 23% w 2026 roku, przede wszystkim pod wpływem droższej energii, zakłóceń dostaw i zwiększonej niepewności geopolitycznej. W przypadku surowców spożywczych prognoza zakłada około 10-procentowy wzrost w bieżącym roku i kolejne 7% w 2027 roku. Jednocześnie scenariusz podstawowy przewiduje częściowe obniżenie cen ogółem w przyszłym roku.
Dla polskich konsumentów najważniejsze jest rozróżnienie między cenami surowców a cenami detalicznymi. Prognozowany wzrost światowych cen surowców o 23% nie oznacza, że rachunki Polaków wzrosną automatycznie o 23%. Droższa ropa, żywność i energia mogą jednak zwiększać koszty produkcji oraz transportu, a część tej presji może być stopniowo przenoszona na odbiorców końcowych. Dlatego warto śledzić zarówno kolejne raporty międzynarodowe, jak i rzeczywiste dane o inflacji publikowane przez GUS.
Źródła
- Bank Światowy – Commodity Prices Set to Increase by 23% in 2026 as Global Shocks Mount – oficjalny komunikat z 28 października 2026 roku dotyczący prognoz cen energii, żywności, ropy, nawozów i metali.
- Bank Światowy – Commodity Markets Outlook, October 2026 – pełny raport analityczny zawierający prognozy światowych rynków surowcowych na lata 2026–2027.
- Bank Światowy – Commodity Markets – oficjalne dane, publikacje i metodologia analiz rynku surowców.
- Główny Urząd Statystyczny – Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych – metodologia obliczania inflacji konsumenckiej w Polsce.
